Çocuğunuzun Zekasını Değil, Çabasını Övün!

Çocuklara “Sen üstünsün, zekisin, harikasın!” gibi övgülerde bulunmak, beklenenin aksine, performanslarında düşüşe neden olur.
 
Bazı çocuklar yetenekleriyle birlikte gelirler dünyaya. Ancak bu yeteneklerini geliştirecek olanaklara sahip olamazlarsa zaman içinde yitirirler. Bazı çocuklar da aileleri tarafından olanaklar verildiği halde yeteneklerini geliştirmeyi sistematik hale getirecek çabayı göstermezler. Bu çocuklar da var olan yeteneklerini ziyan ederler.
 
Bunun birkaç nedeni olabilir. Birincisi gerekli disiplin verilmemiştir. İkincisi, şımartılmış, küçüklükten itibaren ne kadar yetenekli olduğu söylenerek “Nasıl olsa yetenekliyim, çalışmadan da başarılı olabilirim.” fikrine alıştırılmıştır.
 
Zeka ve yetenek gelişimi konusunda yapılan bilimsel bir araştırmada üç grup öğrenciye aynı zor soru sorulmuş. Tüm öğrenciler verilen soruyu cevaplamış ve başarıları için övgü almışlar. Ancak övgünün şekli birbirinden farklılaştırılmış.
 
Birinci gruptakilere problemi çözdükleri için çok zeki oldukları, ikinci gruptakilere problemi çözerken çok çabaladıkları, üçüncü gruptakilere ise performanslarından dolayı övgüde bulunulmuş.
 
 Bir sonraki alıştırmada öğrencilere, “Yeni bir şey öğrenmenizi sağlayacak bir problem mi istersiniz? Yoksa sonucunda başarının garantili olduğu bir problem mi?” diye sormuşlar. 
 
Zekaları için övgü alan öğrencilerin çoğu, kolay olan ikinci şıkka yönelirken çabaları için övgü alan öğrencilerin %90’ı yeni bir şey öğrenebilecekleri problemi seçmişler. Sonuç ikinci sorunun çözümünde  zekâları için övgü alan çocukların başarılarınıda düşüş gözlenirken çabaları için övgü alan çocuklar zorlandıkları halde zevkle çalışmaya devam etmiş, zor olduğu için problemin daha zevkli olduğunu belirtmişler. 
 
Üçüncü soruda övgü alan çocukların performansı daha da düşerken çabaları için övülen çocukların daha yüksek performans düzeyine ulaştıkları görülmüş. Araştırmacılar çalışmayı farklı gruplar üzerinde dört kez tekrarladıkları halde sonuç hep aynı olmuş.
 
Sonuç olarak; çocukları zekâları için övdüğümüzde, zeki görünmenin çabalayarak öğrenmeden daha değerli olduğu mesajını vermiş oluruz. Oysa araştırmalar, çocuklara beynlerinin çalışılarak gelişebilen bir kas olduğu mesajı verildiğinde, performanslarının arttığını göstermiştir. 
 
Bazı araştırmalara göre de övgüde bulunmak yerine, çocuklara yaptıkları iş ile ilgili kısa, net ve gerçekçi geribildirimde bulunmak, daha başarılı ve özgüvenli olmalarını sağlıyor. İllaki övmeniz gerekiyorsa; çocuğunuza, “Ne kadar zekisin, ne muhteşem bir resim yapmışsın.” yerine, “Bu resmi çizmek için kimbilir ne kadar uğraşmışsın.” demeyi ihmal etmeyin.